87/08/09
جیک و پوک دیابت را می خواهید پس بیایید
طبق برآورد فدراسيون بين المللي ديابت ,درسال 2003 ,194 ميليون ديابتي درسراسرجهان زندگي مي كنندوتخمين زده مي شودكه درسال 2025 اين تعدادبه 333ميليون نفربرسد. باتوجه به اينكه ديابت براي سلامتي جهانيان يك تهديداست,مي توان گفت كه بالغ بر6/3 درصدازجمعيت جهان باديابت زندگي مي كنند.
درحال حاضرديابت چهارمين علت مرگ وميردربيشتركشورهاي توسعه يافته است .
ديابت يك بيماري مزمن است كه وقتي پانكراس (لوزالمعده ),انسولين توليد نمي كندياوقتي كه بدن نمي تواندازانسولين توليدشده استفاده موثركنداتفاق مي افتد. توقف توليدانسولين يااستفاده نكردن ازانسولين هردوباعث افزايش گلوكز درخون مي شود.
ديابت دونوع اصلي دارد:
افرادي كه ديابت نوع اول دارند يعني مقدارخيلي كمي انسولين توليدمي كنند و يا اصلا انسوليني در بدنشان توليد نمي شود و لازم است كه براي ادامه زندگي انسولين تزريق كننداين نوع ديابت بيشتردركودكان و نوجوانان است .
نوع دوم ديابت افرادي هستندكه نمي توانندازانسولين استفاده موثركنند آنهامي توانندبيماريشان راتنهاباتغييرروش زندگي كنترل كنندومعمولا بيشتربه داروهاي خوراكي نيازدارند و كمت ربه انسولين . نوع سوم ديابت دربعضي مواردحاملگي اتفاق مي افتد, اما معمولاپس از حاملگي برطرف مي شود. قابل ذكراست ,طبق آماربيش از90 درصدازمواردديابت درجهان ديابت نوع دوم است .
علايم ديابت نوع اول
تشنگي بيش ازحد,گرسنگي دايمي ,تكررادرار,كاهش وزن ناگهاني ,خستگي مفرط وتاري ديدميباشد.
ممكن است افرادمبتلابه ديابت نوع دوم علايم مشابهي داشته باشند,امااين علايم كمترظاهرشود,اكثراافرادمبتلابه اين نوع ديابت علايمي ندارندو فقط بعدازچندسال به واسطه بيماري ديگري متوجه آن مي شوند. ديابت بيماري مزمني است كه درطول زندگي فردبايددقيقاكنترل شود,بدون مراقبت صحيح ,قندخون مي تواندبالابرودكه اين امردردرازمدت به بدن آسيب مي رساندوباعث اختلال دربافت هاواندام هاي مختلف بدن مي شود. دركوتاه مدت وبلندمدت عوارض ديابت شامل بيماري قلبي وعروقي ,بيماري كليه (نفروپاتي ديابتي ),بيماري اعصاب (نوروپاتي ديابت )وبيماري چشم (رتينوپاتي ديابتي)مي گردد.باتوجه به اينكه بيماريهاي قلبي وعروقي ناشي ازديابت شامل آنژين صدري , حمله قلبي ,ايست قلبي وسكته مغزي مي باشد,مي توان گفت كه بيماري هاي قلبي و عروقي بيشترين موردمرگ وميردرافرادديابتي وعلت اول مرگ دركشورهاي صنعتي است .
همچنين نتيجه افزايش وپيشروي آرام پروتيين درادرار,عاقبت منتج به نارسايي كليه مي شود.
اين اتفاق معمولاسال هابعدازاولين تشخيص ديابت رخ مي دهد و اگر فشار خون وقندخون درست كنترل شوداين اتفاق به تاخيرمي افتد. دربيشتركشورهاي توسعه يافته درحال حاضرديابت علت بيشترين مواردنارسايي كليه ,وابستگي به دياليزباپيوندكليه است . بااشاره به اينكه ديابت مي تواندعامل صدمه زدن به رشته هاي اعصاب شود, مي توان گفت كه كرخي وبي حسي پاهاشايع ترين علامت بيماري اعصاب بوده كه در اثرآسيب به اعصاب پاايجادمي شود. نوروپاتي يابيماري هاي اعصاب درپاره اي ازمواردمي تواندبه دردهاي شديد منجرشودامابيشترمواقع بدون دردپيش مي رود.درنتيجه نبودعلايم نوروپاتي ديابتي احتمال زخم پا يا قطع عضو وجود دارد. همچنين ديابت بيشترين علت نابينايي درافراد جوان و كارآمد درجهان توسعه يافته نيزمي باشد. به نظرمي رسدعوامل خطردرابتلابه ديابت نوع اول دوعامل ژنتيكي ومحيطي باشد,عوامل محيطي مانندويروس هاوبرخي موادغذايي مي توانندعاملي براي ابتلابه ديابت نوع اول باشند اگرچه اثرآن ها كامل ابه اثبات نرسيده است . عوامل خطر در ابتلا به نوع دوم ديابت نيزاضافه وزن وچاقي ,بي تحركي,رژيم غذايي باچربي بالاو فبيركم ,نژاد,سابقه فاميلي ,سن ووزن كم هنگام تولد است . هر چه بيشتر فردي عامل خطرداشته باشدبيشتردرمعرض خطرابتلابه ديابت مي باشد. گفتني است ,خطرابتلابه ديابت درمردهاوزن هاهمراه باافزايش وزن به شدت روبه افزايش است . افزايش شيوع ديابت نوع دوم درهمه دنيابخصوص دركشورهاي درحال توسعه گروه هاي خاص وكودكان نوعي اعلام خطراست كه اغلب ناشي ازاضافه وزن است . روزجهاني ديابت كه 21آبان ماه امسال برگزارمي شودبراضافه وزن وچاقي متمركزشده ,كه يكي ازعوامل اصلي خطردربروزديابت نوع دوم مي باشد. هدف ازاين فعاليت انتقال ساده وارزان پيام تغييرروش زندگي است ,مثل افزايش فعاليت جسمي وعادت هاي غذايي صحيح كه خودمي توانددرمقابله با عواقب جدي فردي واجتماعي ديابت بسيارموثرباشدودرنهايت ازشيوع ديابت جلوگيري كند.
علل شايع شيوع دیابن نوع 2 عبارتند از:
ناكافي بودن انسولين توليد شده از لوزالعمده براي حفظ كار طبيعي سلولهاي بدن ،اختلال در استفاده از انسولين در سلولهاي بدن به علل نامعلوم .عوامل افزايش دهنده اين بيماري عبارتند از:چاقي در بزرگسالان ،استرس ،حاملگي ، استفاده از بعضي از داروها، مثل قرصهاي ضدبارداري، داروهاي ادرارآور از نوع تيازيدي، كورتيزول يا فنيتوئين
در چه شرايطي بيمار مي بايستي به پزشک مراجعه کند:
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان علايم ديابت شيرين را داريد.
اگر يكي از موارد زير هنگام درمان رخ دهد:
ـ ناتواني در فكر كردن همراه با تمركز
- ضعف
- تعريق
- رنگ پريدگي
- تند شدن ضربان قلب
- تشنج
- اغما (ممكن است نشاندهنده پايين افتادن قندخون باشند). بلافاصله كمك بخواهيد.
ـ بيحسي
- سوزن سوزن شدن
- يا درد در پاها يا دستها
ـ عفونتي كه در عرض 3 روز خوب نشود.
ـ درد قفسه سينه
ـ بدتر شدن علايم اوليه عليرغم پايبندي به درمان
علت ايجاد مرض قند
دلايل مختلفي براي كاهش توليد انسولين توسط لوزالمعده شناخته شده است و هر بيماري ممكن است به يكي از اين دلايل دچار مرض قند شده باشد. اين دلايل عبارتند از: وارثت (ژنتيك)، ابتلا به بيماريهاي عفوني، شرايط محيطي و استرس.
عوامل ارثي
محققيني كه بر روي دوقلوهاي يكسان و خانواده بيماران مبتلا به مرض قند تحقيق مي كنند كشف كرده اند كه نقش عوال ارثي در ابتلاي به هر دو نوع مرض قند اهميت دارد. در دوقلوهاي يكسان در صورتي كه يكي از آنها به مرض قند نوع 1 دچار باشد، 50 درصد احتمال دارد كه ديگري نيز به مرض قند مبتلا شود. اما در مورد مرض قند نوع 2، اگر يكي از دوقلوها به اين بيماري دچار شود، ديگر حتماً به بيماري مبتلا خواهد شد. بسيار مشكل است كه پيش بيني كنيم كه چه كسي بيماري را به ارث مي برد. در تعدادي از خانواده ها اين بيماري شديداً بين افراد خانواده شايع است و اين افراد استعداد زيادي در ابتلاء به اين بيماري دارند. دانشمندان در اين خانواده ها موفق به پيدا كردن چندين ژن شده اند كه احتمالاً مسئول ايجاد اين لوزالمعده را شروع كند كه چندين سال بعد اثر خود را نشان دهد.
شرايط محيطي
افرادي كه به مرض قند نوع 2 مبتلا مي شوند اغلب رژيم غذايي غير متعادلي داشته و چاق هستند. بطور قابل توجهي، افرادي كه از كشورهايي كه مرض قند در آنجاها زياد شايع نيست به كشورهايي مهاجرت مي كنند كه اين بيماري در آنجا شيوع بيشتري دارد، آنها نيز در معرض خطر بيشتري براي ابتلاي به اين بيماري قرار مي گيرند. تغييرات عمده در نحوه زندگي نيز مي تواند احتمال ابتلاء يك شخص به ديابت را افزايش دهد. يك مثال خوب در اين مورد، افراد جزيره نائورو مي باشد. وقتي در اين جزيره معادن فسفات كشف شد، مردم اين جزيره پول يادي بدست آوردند و ثروتمند شدند. در نتيجه رژيم غذايي آنها نيز تغيير نمود و اضافه وزن پيدا كردند و بيشر از گذشته مستعد ابتلاء به مرض قند شدند.
تمام اين موارد به اهميت ارتباط بين رژيم غذايي، محيط زندگي و ابتلاء به مرض قند اشاره دارند. با اينحال هيچ ارتباط دقيقي بين بروز مرض قند و مصرف قند و شيريني ديده نشده است.
مرض قند ثانويه
تعداد كمي از افراد هم وجود دارند كه بروز مرض قند در آنها بعلت ايجاد بيماري ديگري در لوز المعده مي باشد. براي مثال بيماري پانكراتيت (التهاب لوزالمعده) مي تواند باعث تخريب قسمت بزرگي از لوزالمعده شود. بعضي از افرادي كه به بيماريهاي هورموني دچار هستند مثل سندرم كوشينگ (افزايش توليد هورمون استروئيد در بدن) يا آكرومگالي (افزايش توليد هورمون رشد در بدنت) ممكن است به عنوان يك عارضه جانبي از بيماري اصلي شان، به مرض قند نيز مبتلاء شوند. همچنين لوزالمعده مي تواند بر اثر مصرف زياد و طولاني مدت الكل نيز دچار آسيب شود.
استرس ها
گرچه بسياري از افراد، وقوع ابتلاء به مرض قندشان را به بروز وقايع استرس زايي مثل تصادفات يا ساير بيماريها ربط مي دهند اما اثبات يك ارتباط مستقيم بين استرس و مرض قند دشوار مي باشد. توضيح اين مسئله ممكن است در اين حقيقت نهفته باشد كه افراد، پزشكشان را به دليل بعضي از وقايع استرس زا ملاقات مي كنند و در همين ملاقات ها است كه تصادفاً مرض قندشان تشخيص داده مي شود.
--------------------------------------------------------------------------------------
باز هم دیابت
بیماری دیابت شیرین یا قند خون
دیابت بیماری است که انسولین توسط بدن تولید نشده و یا بطور مناسب استفاده نمی شود. انسولین هورمونی است که قند، نشاسته و سایر مواد غذایی را به انرژی مورد نیاز برای زندگی روزمره تبدیل میکند. انسولین به گلوکز(نوعی قند که بعنوان سوخت سلولهای بدن مورد استفاده قرار می گیرد) کمک می کند وارد سلولها شود و در بدن بعنوان سوخت استفاده شود. گلوکز بدن ما از غذاهایی که می خوریم به دست می آید. کبد می تواند از غذاهای شیرین یا هضم غذاهای نشاسته ای مثل حبوبات و سیب زمینی، گلوکز بسازد. بعد از هر وعده غذایی سطح گلوکز خون افزایش می یابد و انسولین در داخل خون ترشح می شود. وقتی که سطح گلوکز پایین می آید برای مثال در طول فعالیت های جسمی میزان انسولین کاهش می بابد. بنابراین انسولین نقش اساسی در تنظیم میزان قند خون دارد و مانع افزایش قند خون می شود. اما در بدن بیماران دیابتی ترشح انسولین با مصرف غذا افزایش نمی یابد و در بسیاری از موارد اصلاً انسولین وجود ندارد و یا مقدار آن خیلی کم است. اگر انسولین وجود نداشته باشد قند وارد سلول ها نمی شود و مقدار آن در خون افزایش می یابد.
اداره کردن دیابت سه قسمت دارد:
تغذیه سالم ، فعالیت بدنی، دارو(در صورت لزوم)
شما می توانید قند خون(گلوکز خون) و دیابت را با تغذیه سالم، فعالیت بدنی کافی و تنظیم وزن بدن کنترل کنید. همچنین وزن سالم میتواند به شما کمک کند تا مقدار چربی خون(کلسترول) را کنترل کرده و باعث کاهش فشارخون شود. بسیاری از افراد دیابتی به دارو احتیاج دارند تا قند خونشان را کنترل کنند.
علائم دیابت چیست؟
- تشنگی زیاد یا پرنوشی و پر ادراری
- گرسنگی یا پرخوری
- خستگی زیاد و بی حوصلگی
- کاهش وزن بدن
- خارش دستگاه تناسلی و دوره های منظم قارچهای پوستی در دستگاه تناسلی
- ضعف بینایی
- احساس سوزش در انگشتان دست و پا
- تأخیر در بهبود زخم ها و بریدگی ها
بیماری قند میتواند باعث مرگ شود. قند خون بالا به بدن آسیب می رساند از جمله قوه بینائی، پاها، توانائی جنسی
قند خون بالا به اعضا بدن شما از جمله قلب، مغز، کلیه، رگهای خونی و دندانها آسیب می رساند. هیچ نوع درمانی برای بیماری قند وجود ندارد، اما شما می توانید آنرا کنترل کنید. بنابراین می توانید سالم تر باشید.
سه نوع بیماری قند وجود دارد:
نوع اول: زمانی پیشرفت می کند که تولید انسولین دربدن متوقف می شود. کمبود یا فقدان انسولین علت اصلی دیابت نوع 1 است. سلولهای تولید کننده انسولین در پانکراس(لوزالمعده) این افراد آسیب دیده یا کاملاً از بین رفته اند دیابت نوع یک بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می شود این نوع دیابت با تزریق انسولین و رژیم غذایی و ورزشهای منظمی که توصیه می شود قابل کنترل می باشد .
نوع دوم: نوع خیلی متداول، در افراد بالای 30 سال بروز میکند قرص یا انسولین برای درمان استفاده می شود. زمانی پیشرفت می کند که بدن فقط مقداری انسولین تولیدمی کند، که برای نیاز بدن کافی نیست یا انسولین تولید شده به درستی عمل نمی کند. این نوع دیابت معمولاً در افراد بالای 40 سال بروز می کند. این نوع دیابت توسط رژیم غذایی و فعالیت بدنی(ورزش) و مصرف قرصهای خوراکی و تزریق انسولین در بعضی مواقع قابل کنترل می باشد
نوع سوم: بارداری، در دوران حاملگی اتفاق می افتد مادر باید بسیار مواظب باشد تا نوزاد سالمی داشته باشد.
معیارهای تشخیص دیابت:
- قند پلاسمای خون وریدی ناشتا کمتر از 110 (طبیعی)
- قند پلاسمای خون وریدی ناشتا مساوی یابیشتر از 110 و کمتر از 126 (قند خون ناشتای غیرطبیعی) (IFG)
- در دونوبت قند پلاسمای خونوریدی ناشتا مساوی یابیشتر از 126 باشد، تشخیص قطعی دیابت است.
قند خون طبیعی شما را سالم نگه می دارد. قند خون پائین تر از 70 باعث لرزش وعرق کردن می شود. قندخون خیلی بالا(بیشتر از 200 ) احساس خستگی و خواب ایجاد می کند.
قند خون خود را آزمایش کنید.
سعی کنید بی خطر و پائین باشد.
مقدار زیادی آب بنوشید.
وقتیکه احساس می کنید حالتان خوب نیست ، قند خون خود را طبق نظر پزشک آزمایش کنید.
میزان خوب وبی خطر: مابین 110-80 قبل از غذا خوردن، زیر 160 دو ساعت بعد از غذا خوردن.
بعضی قرص میخورند و انواع مختلفی وجود دارد. بعضی افراد انسولین استفاده می کنند.
داروی خود را سر ساعت بخورید.
آنرا هر روز بخورید.
تصمیم گیری باشما است. شما میتوانید نوشیدنی بدون شکر بنوشید. شما میتوانید از چند طریق به خود کمک کنید:
ü سیگار نکشید.
ü مقدار قند خون خود را اندازه بگیرید.
ü فشارخون را اندازه بگیرید.
ü مرتب آزمایشهای لازم را انجام دهید.
ü واکسن آنفولانزا را بزنید.
ü چربی خون را اندازه بگیرید.
ü هر روز یک قرص آسپرین بچه بخورید(البته با نظر پزشک)
ü بیشتر ورزش کنید.
ü غذاهای سالم انتخاب کنید.
ü خوشحال باشید.
ü دارو و وسایل مورد نیاز برای آزمایش قندخون فراهم کنید.
ü هر ورزشی را که دوست دارید انجام دهید. سعی کنید هر روز انجام دهید.
ü از پاها مراقبت کنید. کفش باید اندازه پا باشد، جوراب باید نرم و تمیز باشد. هر روز پاهای خود را بشوئید و خشک کنید. پابرهنه راه نروید. اگر زخمی روی پاهایتان می بینید فوراً به دکتر مراجعه کنید، منتظر نشوید.
ü رژیم غذایی سالم مهم است ، وزن طبیعی و سالم به همان اندازه اهمیت دارد. بدن شما باید قابلیت تحرک و ورزش داشته باشد. بدن شما به یک مقدار مفیدی غذا احتیاج دارد سه بار در روز غذا بخورید.( صبحانه، ناهار، شام) انواع مختلف مواد غذائی سالم را بخورید. از غذاهای سرخ شده و چرب پرهیز کنید، یا خیلی کم مصرف کنید، غذاهای تازه و مقدار زیادی سبزیجات بخورید.
رژیم غذایی سالم:
ü چربی اشباع کمتر از ده در صد کالری روزانه.
ü چربی غیر اشباع چند زنجیره ای کمتر از ده درصد کالری روزانه.
ü چربی غیر اشباع چند زنجیره ای در حد تعادل کالری روزانه.
ü کربوهیدرات: از غذاهای حاوی فیبرهای قابل جذب بالا استفاده شود.
ü قندهای ساده: محدودیت قندهای ساده.
ü پروتئین: کمتر از پانزده درصد کالری روزانه.
ü میزان کالری دریافتی: به میزان لازم برای نمایه توده بدنی.
ü میوه ها و سبزی های تازه: برای تأمین قسمتی از انرژی روزانه مصرف آنها توصیه می شود.
استفاده از هرم راهنمای غذا به شما کمک می کند تا انواع غذاهای سالم را بخورید. انواع غذا به معنای آنست که روزانه غذاهای مختلف از هر گروه غذایی بخورید. وقتی روزانه غذاهای مختلف می خورید. بدن شما مواد معدنی و ویتامین های لازم را میگیرد.
بطور مثال نان حاوی پوست گندم، نان جو، برنج قهوه ای، ماکارونی، حاوی پوست گندم و گندم برشته و شاه دانه
غذا های سرخ کردنی و نشاسته پرچربی از قبیل شیرینی، بیسکویت، یا کیک کمتر بخورید. سبزیجات سبز: هویج، گل کلم، پیاز، گوجه فرنگی، قارچ
نوشیدنی و ژله بدون شکر: آب به مقدارزیاد( حداقل 8 لیوان در روز) از غذاهای کنسرو شده پرهیز نمائید.با هر وعده غذا کمی میل کنید مقدارش بستگی به وزن و تحرک شما دارد.
میوه: میوه ی تازه بهترین انتخاب است. وقتی کنسرو میوه می خرید به عبارت « با عصاره طبیعی کنسرو شده» توجه کنید.
یک واحد میوه چیست؟
1 عدد سیب یا گلابی کوچک0 تقریباً به اندازه مشت دست یک زن)
2/1 لیوان آب سیب یا پرتغال
2/1 گریپ فروت
1 عدد موز کوچک یا 2/1 موز بزرگ
2/1 لیوان میوه خرد شده
4/1 لیوان کشمش یا میوه خشک شده( تقریباً به اندازه کف دست)
ممکن است به یک یا دو واحد میوه در یک وعده غذا نیاز داشته باشید.
چطور باید میوه بخوریم؟
میوه ها را بطور خام یا آبمیوه(بدون شکر افزودنی) بخورید.
میوه ها ی اندازه کوچکتر را بخرید.
میوه با اندازه کوچکتر بخرید، و آب میوه به مقدار کم بنوشید.
3 یا 4 عدد میوه تازه در روز.
سبزیجات: سبزیجات خام و پخته با چربی کم بخورید. سبزیجات برای سلامتی هر کسی خوب است. از جمله افراد دیابتی. هر روز سبزیجات خام و پخته بخورید. سبزیجات به شما مواد معدنی، ویتامین و الیاف با کالری کم می دهد. سبزیجات با رنگ روشن انتخاب کنید سبزیجات بطور مثال هویج، فلفل، بادمجان، کلم،گوجه فرنگی و اسفناج.
شما باید روزانه 3 تا 5 واحد(سبزیجات) داشته باشید.
یک خوراک سبزیجات چقدر است؟
2/1 فنجان نخود سبز پخته یا بادمجان، کدو و اسفناج لیوان سبزیجات پخته
1 لیوان سبزیجات خام مثل سالاد، هویج و خیار
2/1 لیوان آب میوه مثل آب هویج یا گوجه فرنگی
ممکن است به مقدار یک، دو یا سه واحد سبزیجات در یک وعده غذا احتیاج داشته باشید. اگر مقدار بیش از یک واحد سبزیجات در یک وعده غذا احتیاج داشتید، انواع مختلف سبزیجات و یا مقدار دو یا سه واحد از یک نوع سبزیجات را انتخاب کنید.میوه برای سلامت هر کس مفید است از جمله افراد دیابتی. میوه به شما انرژی، ویتامین، مواد معدنی و الیاف می دهد.
خردل(موستارد) بجای مایونز برای ساندویچ استفاده کنید.
وقتی سبزیجات را می پزید، بجای روغن، کره، مارگارین یا چربی حیوانی از روغن اسپری استفاده کنید.
لبنیات: شیر بدون چربی(بدون سرشیر)یا شیر با چربی کم یک درصد یا لبنیات را انتخاب کنید. ماست بدون چربی و کم چربی برای سلامت همه مردم مفید است، از جمله افراد دیابتی. شیر و ماست به شما انرژی، پروتیئن، کلسیم، ویتامین آ و سایر ویتامین ها و مواد معدنی می دهد.
روزانه دو یا سه لیوان شیر یا ماست مصرف کنید. هر روز شیر بدون چربی( بدون سرشیر) و کم چربی (1%) بخورید. ماست بدون چربی و کم چربی بخورید. آنها دارای چربی، کلسترول و چربی اشباع شده کمتری هستند.
توجه: اگر حامله هستید یا بچه شیر می دهید روزانه چها رتا پنج واحد شیر و ماست بخورید.
یک واحد شیر و ماست چقدر است؟
1 لیوان ماست ساده بدون چربی(همچنین بدنبال ماست با ماده افزودنی آسپارتام باشید)
1 لیوان شیر بدون سرشیر یا شیر کم چربی
توجه : از ماستهای با نوشته « میوه ای» اجتناب کنید. این ماستها مقدار زیادی شکر افزودنی دارند.
غذاهای نشاسته ای: دو یاسه نوع با هر غذا مانند: سیب زمینی- ماکارونی- ذرت- برنج- نان- حبوبات- حلیم
نشاسته ها از قبیل نان، غلات، ماکارونی، حبوبات، لوبیا، یا سبزیجات نشاسته ای هستند.در هر وعده غذا مقداری نشاسته(کربوهیدرات)مصرف کنید. ممکن است مردم به شما بگویند غذاهایی که نشاسته (کربوهیدرات) زیاد دارد، نخورید، ولی این یک توصیه صحیح نیست. خوردن نشاسته(کربوهیدرات) برای سلامت هر کسی مفید است. نشاسته ها به بدن شما انرژی، ویتامین ب، مواد معدنی و الیاف می دهند. غلات با پوست، بهتر هستند زیرا مقدار بیشتری ویتامین، مواد معدنی و الیاف دارند. الیاف به شما کمک می کند تا حرکات روده منظم داشته باشید. همچنین به شما در کنترل قندخون کمک می کند.
یک خوراک نشاسته کربو هیدرات چقدر است؟
1 برش نان
1 عدد سیب زمینی کوچک
2/1 لیوان غلات پخته مثل جو یا گندم
4/3 لیوان غان خشک مثل برگا ذرت
3/1 لیوان برنج پخته
1 عدد نان ذرت کوچک، نان گرد هندی(روتی)
ممکن است به خوردن یک، دو یا سه خوراک نشاسته (کربوهیدرات) در یک وعده غذا نیاز داشته باشید اگر به بیش از یک واحد نیاز داشتید غذاهای مختلف از این گروه غذایی انتخاب کنید. بطور مثال
صبحانه: 4/3 لیوان غلات خشک و یک برش نان= 2 واحد
نهار: 3/1 لیوان برنج و 2/1 لیوان بارهنگ پخته = 2 واحد
شام: 2/1 لیوان ماکارونیو یک تکه نان = 2 واحد
عصرانه: 6 کراکر – 1 واحد
جمع روزانه: 7 واحد.
توجه کنید که کربو هیدراتها بطور متوازن در هر وعده غذا باشند. این به شما در کنترل قند خون کمک می کند.
پروتئین، کلسیم، ویتامین آ، و سایر ویتامین ها و مواد معدنی به شما انرژی می دهد.
خانواده ی گوشت: این گروه غذایی شامل محصولات گوشت(گاو، گوسفند) مرغ، بوقلمون، ماهی، تخم مرغ و آجیل، پنیر، سویا یا شیره سویا است. روزانه مقدار کمی از این غذاها بخورید. این غذاها برای بدن ما پروتئین فراهم می کنند.
غذاهای پروتئینی به بدن شما کمک می کنند تا عضله و ماهیچه بسازد. همچنین به بدن شما مواد معدنی و ویتامین می دهد.
روزانه به چه مقدار غذاهای پروتئینی نیاز دارم؟ 2 تا 3 خوراک
یک واحد گوشت، مرغ، ماهی، تخم مرغ و آجیل چقدر است؟
2 تا 3 اونس ماهی پخته (هر اونس تقریباً سی گرم است)
2 تا 3 اونس مرغ پخته
3 تا 4 اونس پنیر سویا(2/1 لیوان)
1 عدد تخم مرغ (معادل یک اونس پروتئین)
1 برش پنیر یا یک اونس پنیر( تقریباً به اندازه یک باطری قلمی)
2 قاشق کره بادام زمینی( معادل یک اونس)
قسمت کم چربی گوشت مرغ و بوقلمون را انتخاب کنید. وقتی گوشت قرمز می خرید، چربی اضافه آنرا جدا کنید. گوشت بدون چربی- مرغ- ماهی- یاپروتئین گیاهی به اندازه یک کف دست در روز.
تخم مرغ: سه بار در هفته یا به دستور دکتر .
نکات مفید:
قسمتی از گوشت گاو و گوسفند را بخرید که چربی کمی دارد. چربی اضافه را جدا کنید.
مرغ و بوقلمون را بدون پوست بخورید.
موقع پختن گوشت از مقدار کمی روغن، یا از روغن اسپری بجای روغن معمولی استفاده کنید.
غذاهای بدون گوشت بخورید. از حبوبات و سویا بعنوان منبع پروتئینی استفاده کنید.
چربی ها: چربی و روغن شامل کره، مارگاین، روغن های افزودنی به غذا و روغن برای طبخ غذا استفاد می کنیم. بعضی از انواع روغن ها عبارتند از روغن گیاهی، زیتون و روغن کانولا. خوردن زیاد غذاهای چرب و شیرین باعث اشکال در کنترل قندخون و وزن شما می شود. اگر غذای چرب و شیرین می خورید، به مقدار کم مصرف کنید.
برای کنترل دیابت خودتان بهتر است که از غذاهای چرب و با چربی اشباع شده(چربی لیوانی) کمتر بخورید.
شیرینی ها، غذاهای قند ی هستند که کالری دارند ولی مواد معدنی و پروتئین چندانی ندارند.
همچنین بعضی از شیرینی ها چربی زیادی دارند، مانند کیک، کلوچه و شیرینی خشک.
یک واحد چربی، روغن و شیرینی چقدر است؟
1 قاشق چایخوری روغن
1 قاشق چاشنی معمولی سالاد
2 قاشق چایخوری مایونز رقیق
1 عدد شیرینی خشک
عدد شیرینی ساده (دونات)
قاشق چایخوری شیره گیاهی
15-10 برگه چیپس(سیب زمینی سرخ شده)
غذاهای ممنوع: شکلات- آبنات- تنقلات- کره مارجین- مایونز- سس سالاد- نمک یا غذاهای شور وسرخ کرده- بستنی – شربت- فالوده پرهیز کنید و نوشیدنی های شیرین آب میوه با شکر
روش های پختن که برای شما مناسب هستند:
حرارت دادن در اجاق
سرخ کردن روی آتش
جوشاندن
سرخ کردن سریع با حرات زیاد
برشته کردن
بخارپز
دم کردن
کباب کردن
از روش های پختن غذا که روغن زیادی مصرف می شود اجتناب کنید.
فعالیت بدنی:
ü فعالیت بدنی در محل کار و در مسیر رفت و برگشت
ü فعالیت بدنی در خانه و بعنواان سرگرمی
ü امکان انجام فعالیت بدنی منظم
مثال:
راه رفتن با سرعت زیاد به مدت 30 دقیقه در روز
شنای سریع به مدت یک ساعت، سه بار در هفته
میزان کالری مصرفی بر حسب نوع فعالیت:
|
ردیف |
فعالیت |
توضیح |
کالری سوزانده شده طی 30 دقیقه |
|
1 |
پیاده روی با سرعت 7 کیلومتر در ساعت(4 مایل) |
فعالیت اندام تحتانی |
135 |
|
2 |
آهسته دویدن باسرعت 9 کیلومتر در ساعت(5 مایل) |
دویدن روی سطوح نرم استفاده از کفش مناسب |
240 |
|
3 |
شنا(تفریحی) |
کرال سینه تمام قسمت های بدن رابکار می کیرد |
200 |
|
4 |
دوچرخه سواری(تفریحی) |
فعالیت اندام تحتانی |
200 |
|
5 |
پاتیناژ(سرخوردن روی یخ) |
بدون توقف با سرعت متوسط |
235 |
|
6 |
ورزش های آیرویک(مبتدی) |
بدون توقف با سرعت متوسط، همراه با فعالیت بازوها |
170 |
|
7 |
ورزش های آئروبیک(پیشرفته) |
بدون توقف با شدت زیاد |
240 |
|
8 |
تنیس دوبل(چهار نفره) |
با تحرک زیاد |
200 |
|
9 |
تنیس انفرادی |
با تحرک زیاد |
270 |
|
10 |
گلف |
حمل وسایل و قدم زدن در زمین |
150 |
اقداماتی که این واحد برای بیماران انجام می دهد:
- تشکیل پرونده برای بیماران توسط کارشناس پرستاری دوره دیده
- آموزش بهداشت عمومی توسط کارشناس پرستاری
- ویزیت بیماران توسط پزشک متخصص داخلی وعمومی دوره دیده
- انجام آزمایشات دوره ای قند خون و انواع چربی توسط پرسنل آزمایشگاه
- دادن دارو به بیماران دیابتی نوع 2و1
- ارجاع بیماران بصورت سالانه به متخصص قلب و عروق- چشم- ارتوپد- اعصاب جهت پیشگیری از عوارض ویروس دیابت
87/08/09
دیابت از سیر تا پیاز
در بيماري قند، ميزان قند خون كه بايستي بين 70 تا 110 ميليگرم در هر درصد ميلي ليتر خون باشد، بالا ميرود. ادرار فرد بيش از حد عادي شده و در ادرار بيمار قند يافت ميشود. از اين رو به آن ديابت شيرين ميگويند.
لازم است به يادآوري است كه در مقابل اين بيماري، ناخوشي ديگري وجود دارد كه در آن هم ادرار فرد افزايش مييابد ولي از آنجايي كه ديگر مانند ديابت، قند در ادرار وجود ندارد به آن ديابت بيمزه ميگويند.
ياختههاي بدن انسان به ويژه سلولهاي مغز، براي ادامه زندگي، نياز به قند دارند. براي ورود قند به درون ياختهها مادهاي به نام انسولين در بدن وجود دارد كه توسط غده لوزالمعده (پانكراس) به درون خون ترشح ميشود. انسولين دریچه ورودي ياختهها را بر روي گلوكز كه نوعي قند است، ميگشايد. گوكز به درون ياخته راه يافته و به وسيله اكسيژن سوزانده مي شود و مقدار زيادي انرژي و نيرو توليد ميكند. هنگامي كه بدن نيازي به انرژي ندارد، گلوكز درون ياخته ذخيره ميگردد.
آشنايي با بيماري:
كاهش يا ايست ترشح انسولين از غده لوزالمعده و يا عدم كارايي انسولين موجود در بدن ديابت ناميده ميشود. بين يك تا دو درصد مردم گرفتار اين ناخوشی هستند.
بطور كلي بيماري قند دو گونه است:
1- ديابت وابسته به انسولين – اينگونه بيماري قند كه به نام ديابت نوع اول هم خوانده ميشود، بيشتر در سنين زير 40 ديده ميشود. البته آغاز بيماري در بالاي 40 سالگي هم ميتواند باشد. اين افراد يك زمينه ارثي در ارتباط با ناتوانی سازمان ايمني بدنشان دارند. در نتيجه يك عامل بیرون مانند ويروسهاي بيماريزا (ويروس اوريون، آنفلونزا، سرخچه و ...) ميتواند باعث تحريك نابجاي ياختههاي ايمني بخش بدن (از گروه گويچههاي سفيد) شده وبه دنبال آن موادي به نام پادژن (آنتيژن) توليد ميشود كه سبب ويراني سلولهاي ترشح كننده انسولين در لوزالمعده شده و فرد دچار كمبود انسولين ميشود.
اگر انسولين نباشد قند نميتواند وارد ياختههاي بدن شده و مصرف گردد. بنابراين ياختهها گرسنه مانده و شخص براي جبران اين گرسنگي پرخوري ميكند، ولي چون قندي وارد ياخته نميشود تا زيادي آن ذخيره شود، فرد با وجود پرخوري لاغر ميشود.
از سوي ديگر قند خون بالا ميرود (بالاتر از 140 ميلي گرم در هر صد ميلي ليتر خون در حالت ناشتا).
هنگامي كه قند خون از 180 بالاتر رفت، قند در ادرار هم پيدا ميشود. (در حالت طبيعي نبايستي قند در ادرار يافت شود) پس از اینکه قند وارد ادرار شد، چون بر غلظت ادرار ميافزايد، بنابراين مقداري آب هم با خود ميكشاند و ادرار زياد ميشود. شخصي كه دچار پر ادراري شده، آب بدن خود را از دست ميدهد و در نتيجه تشنه شده و به دنبال آن آب زيادي مينوشد.
2- ديابت غيروابسته به انسولين – حدود 75 درصد مواد بيماري قند را شامل شده و ديابت نوع دوم هم ناميده ميشود. اينگونه از بيماري، بر خلاف حالت پيش، بيشتر در افراد ميانسال (بالاتر از 40 سال روي ميدهد البته دريچهها هم ندرتاً ممكن است ديده شود.
بيمان معمولاً چاق بوده و همين چاقي يكي از عللي است كه ياختههاي بدن نميتوانند به انسولين پاسخ دهند تا دریچه ورودي سلول بر روي گلوكز گشوده شود. در ديابت نوع دوم چون سلولهاي غده لوزالمعده خراب نشدهاند. ميزان انسولين خون، طبيعي و يا حتي ممكن است زيادتر از حد طبيعي باشد. در اينگونه هم پرخوري، پرنوشي و پرادراري وجود دارد. قند خون بالا بوده و در ادرار هم قند ديده ميشود. در ديابت نوع دوم نيز ممكن است زمينه ارثي نقش داشته باشد.
ماه عسل بيماري قند :
بيمار ديابتي 2-1 ماه پس از شروع بيماري و به دنبال يك حمله حاد، وارد مرحله بهبودي گذرا ميشود و بيماري كه انسولين تزريق ميكند، نيازش به انسولين كم ميشود. اين دوره بهبودي گذرا را ماه عسل ديابت گويند. در اين مرحله تزريق انسولين را نبايستي بكلي قطع كرد. در روزهای آینده، در مورد پیامدهای ناگوار ، درمان و رژیم خوراکی اين بيماري خواهم نوشت.
در ادامه مطلب کلیات و جزئیات بیشتر را بخوانید
ادامه مطلب
87/08/06
مالاريا
توضيح كلي
مالاريا عفونتي ناشي از يك انگل تك سلولي ، كه از طريق گزش پشه آنوفل ، تزريق خون آلوده ، به طور مادرزادي از مادر به كودك يا استفاده از سوزن مشترك در بين معتادان انتقال مي يابد.
علايم شايع
اولين دوره علايم ذيل معمولاً حدود 30-8 روز پس از گزش پشه بروز مي كند:
سردرد
خستگي
تهوع
لرزش شديد تكان دهنده همراه تب به مدت 24-12 ساعت
تنفس سريع
تعريق شديد همراه با كاهش درجه حرارت دوره علايم مذكور تا هنگام درمان ممكن است هر 3-2 روز تكرار شود. اين بيماري بدون درمان مي تواند سال ها ادامه يابد.
علل
چهار نوع انگل مالاريا وجود دارد؛ اين انگل ها با گزش پشه از فردي به فرد ديگر منتقل مي شوند. پشه پس از گزيدن فرد مبتلا، آلوده به انگل مي گردد. اين انگل در بدن پشه تكثيريافته و با گزش بعدي پشه ، وارد جريان خود فردي ديگر مي گردد. انگل پس از ورود به جريان خون فرد، به كبد مهاجرت كرده و در آنجا به سرعت رشد كرده و تكثير مي يابد. پس از چند روز، هزاران انگل از كبد مجدداً وارد جريان خون شده و گلبول هاي قرمز خون را تخريب مي كند. برخي از انگل ها درون كبد باقي مانده و به تكثير خود ادامه مي دهند و به فواصل معين به داخل جريان خون آزاد مي شوند.
عوامل افزايش دهنده خطر
زندگي در شرايط شلوغ و غيربهداشتي
آب و هواي گرم و مرطوب
مناطق جغرافيايي خاص نظير آمريكاي لاتين ، آسيا و آفريقا.
پيشگيري
استفاده از داروهاي ضدمالاريا قبل از مسافرت به مناطق مالارياخيز و ادامه مصرف اين داروها پس از بازگشت به وطن . آموزش هاي لازم در اين باره را از اداره بهداشت يا پزشك خود مي توانيد دريافت نماييد.
در مناطق داراي پشه فراوان پيشگيري شامل از بين بردن محل هاي تخم ريزي پشه ها، نصب توري پنجره ، استفاده از پشه بند هنگام خواب ، و استفاده از تركيبات دفع كننده حشرات مي باشد.
عواقب موردانتظار
معمولاً با درمان در عرض دو هفته قابل علاج است . مالاريا بدون درمان در افراد دچار فقر تغذيه اي يا افراد داراي مقاومت پايين نسبت به بيماري مي تواند كشنده باشد.
عوارض احتمالي
كم خوني ناشي از تخريب سلول هال قرمز خون
تجمع سلول هاي خوني در داخل عروق كه ممكن است منجر به آسيب مغزي يا كليوي گردد.
درمان
اصول كلي
- تشخيص اين بيماري بر اساس مشاهده انگل با ميكروسكوپ در نمونه خون گسترده شده بر روي لام ( اسمير خون ) مسجل مي شود.
- در طي ابتلا به مالاريا بيماران بايد خود را در برابر عفونت هاي باكتريايي ثانويه محافظت كنند. شستن دست ها و حمام گرفتن زود به زود در اين زمينه كمك كننده است .
- بيماران بايد محيط زندگي خود را از وجود پشه ها پاكسازي كنند و بدين وسيله مانع سرايت بيماري خود به ديگران شوند.
- بستري در بيمارستان در موارد شديد ممكن است لازم گردد.
- همه موارد ابتلا به مالاريا بايد به اداره بهداشت محلي اطلاع داده شود.
داروها
داروهاي ضدمالاريا جهت از بين بردن اين انگل
فعاليت
تا برطرف شدن تب و لرز در بستر استراحت كنيد. با بهبود علايم به تدريج فعاليت طبيعي خود را از سر بگيريد.
رژيم غذايي
رژيم خاصي نياز نيست . تا زمان بهبود از مكمل هاي مواد معدني و ويتامين ها استفاده كنيد.
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم مالاريا باشند.
- تداوم ضعف به مدت طولاني پس از حمله بيماري . اين عارضه ممكن است حاكي از كم خوني بيمارباشد.
- عود علايم پس از درمان
- اگر دچار علايم جديد و غيرقابل توجيه شده ايد.داروهاي تجويزي ممكن است با عوارض جانبي همراه باشند.
87/08/06
طاسي سر طبق الگوي مشخص
توضيح كلي
طاسي سر طبق الگوي مشخص عبارت است از ريزش موي تدريجي و بدون درد كه با الگويي مشخص و با افزايش سن فرد رخ مي دهد. اين نوع ريزش مو هرچه زودتر آغاز شود، ريزش نهايي موي سر بيشتر خواهد بود. در برخي از افراد، ريزش مو طي يك دوره كوتاه مدت ، بسيار سريع رخ مي دهد، ولي بعد از آن ، سرعت ريزش كم شده و ثبات نسبي برقرار مي گردد. در مردان ، ريزش مو ممكن است حتي از بيست و چندسالگي شروع شود، در حالي كه در زنان ، ريزش مو به ندرت پيش از 50 سالگي شروع مي شود.
علايم شايع
در مردان ، ريزش مو از قسمت فوقاني سر شروع مي شود و به گيجگاه و نواحي جلويي گسترش مي يابد.
در زنان ، ريزش مو معمولاً فقط در قسمت فوقاني سر رخ مي دهد.
در هر دو جنس ، ممكن است مقداري ريزش مو به طور پراكنده نيز رخ دهد.
علل
عوامل ژنتيكي
عوامل هورموني . هورمون هاي مردانه عامل مهمي در طاسي هستند. در مرداني كه در جواني اخته شده اند ريزش مو رخ نمي دهد حتي اگر عوامل ژنتيكي را داشته باشند، مگر اينكه هورمون تستوسترون (يك هورمون مردانه ) دريافت كنند. از طرفي ، هورمون استروژن (يك هورمون زنانه ) ممكن است نقش محافظتي در برابر ريزش مو در خانم ها داشته باشد، زيرا ريزش مو در خانم ها به ندرت پيش از يائسگي رخ مي دهد.
عوامل افزايش دهنده خطر
سابقه خانوادگي اين نوع ريزش موي سر. ريزش مويي كه پس از بيماري ، بارداري ، يا به عنوان عارضه نامطلوب مصرف دارو رخ مي دهد با ريزش موي مورد بحث در اينجا متفاوت است .
پيشگيري
نشان داده شده است كه داروي مينوكسيديل روند طاسي را در بعضي مردان ، تا حدي كُند يا معكوس مي كند. اين دارو گران است . هم اكنون تحقيقات در زمينه ساير داروها ادامه دارد.
عواقب مورد انتظار
در حال حاضر روشي براي درمان قطعي آن وجود ندارد.
بعضي ها استفاده از كلاه گيس يا انجام پيوند مو را مي پذيرند. براي سايرين نيز استفاده از داروي موضعي (ماليدني ) ممكن است كمك كننده باشد.
عوارض احتمالي
هيچ عارضه طبي وجود ندارد، اما امكان دارد طاسي باعث استرس عاطفي شود.
درمان
اصول كلي
از شامپوها و پمادهاي حاوي دارو استفاده نكنيد. آنها هيچ فايده اي ندارند.
اگر نمي توانيد طاسي را قبول كنيد، سه انتخاب براي شما وجود دارد: استفاده از كلاه گيس ؛ جراحي پيوند مو؛ يا داروي موضعي (ماليدني ). روش انجام جراحي پيوند مو (كاشت مو) بهبود يافته است ، اما كاشت مو ممكن است عوارضي به دنبال داشته باشد. بنابراين قبل از اقدام به آن اطلاعات كافي را در رابطه با مزايا و مضرات آن كسب كنيد.
داروها
براي طاسي مصرف دارو ضرورت ندارد. اما براي كساني كه تمايل به درمان دارند، به نظر مي رسد داروي مينوكسيديل به صورت موضعي روي سر، رشد مو را در 50%-20% افراد تحريك كند. اما اثربخشي آن كاملاً متغير است و هنوز مشخص نيست كه در درازمدت فايده دارد يا خير. داروي مينوكسيديل گران است و اگر در شما اثر كند، بايد آن را تا مدت نامحدود ادامه دهيد تا فايده به دست آمده حفظ شود.
فعاليت
هيچ محدوديتي براي آن وجود ندارد.
رژيم غذايي
هيچ رژيم خاصي توصيه نمي شود
در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر تمايل داريد كه براي كاشت مو اقدام كنيد.
87/08/01
هر ورزشي به بهبود ديابت كمك مي كند
اين پژوهشگران براي تعيين نوع ورزشي كه ممكن است كه بيشترين تاثير را در كنترل قند خون داشته باشد، 27 مطالعه را كه مجموعا بر روي بيش از 1000 نفر انجام شده بود، مورد تجزيه و تحليل قرار دادند تا تاثير ورزش را بر هموگلوبين A1C- معيار كنترل دراز مدت قند خون در ديابتي ها- بررسي كند.
نتايج نشان داد كه هر نوع ورزشي كه 12 هفته يا بيشتر طول بكشد، باعث مي شود ميزان هموگلوبين A1C به اندازه 0.8 درصد پايين بيايد.تركيب ورزش هاي قدرتي و هوازي تاثير بيشتري از انجام هر يك از اين ورزش ها به تنهايي در كاهش اين شاخص داشت، اما ورزش شديدتر اثر بيشتري از لحاظ كنترل قند خون به جا نمي گذاشت، شايد به علت كه ادامه دادن برنامه هاي ورزشي سنگين براي افراد مشكلتر است.
نكته مهمتر اينكه در افرادي بيماري شديدتري داشتند، ورزش تاثير بيشتري به جاي از لحاظ كنترل قند خون مي گذاشت.
اين پژوهشگران نتيجه گيري مي كنند كه گرچه كاهش واقعي خطر بيماري قلبي- عروقي در بيماران ديابتي با ورزش چندان زياد نيست، اما همراه كردن ورزش با رژيم غذايي و داروها مي تواند تا حد زيادي عارضه قلبي در اين بيماران كاهش دهد.
